این مطلب تقدیم شما که در گناهی گیر کردید و می خواهید از دستش خلاص شوید.
گام صفر یا گام مقدمه: ناامید نشدن و حالت خوف و رجا داشتن یا خوف و طمع.
این وادی، توبه و شکستن و دوباره و توبه و شکستن مقام شهادت است. اصلا پوچی راه ندارد.
در جهاد اصغر یعنی جهاد با شمشیر و تفنگ انسان همین طور است گاهی بر دشمن پیروز می شود گاهی شکست می خورد و اگر انسان در این حالت بمیرد شهید حساب می شود.
حالا کسانی که در گناهی گیر کردند و در حال مبارزه هستند در جهاد اصغر نیستند در جهاد اکبرند یعنی مبارزه با نفس
شکست و توبه و این ها سختی راه است اگر در همین حالت بمیریم شهید جهاد اکبر محسوب می شویم. پس اصلا احساس ناامیدی به خود راه ندهیم که اولین قدم شیطان همین ناامیدی است.
سوره یوسف
يَٰبَنِيَّ ٱذْهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيْـَٔسُواْ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ لَا يَاْيْـَٔسُ مِن رَّوْحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلْكَٰفِرُونَ(٨٧)
پسرانم! برويد، و از يوسف و برادرش جستجو كنيد؛ و از رحمت خدا مأيوس نشويد؛ كه تنها گروه كافران، از رحمت خدا مأيوس مىشوند!
این حالت رجا است که شهید محسوب می شویم اگر فقط در این حالت باشیم ممکن است مغرور شویم.
خوف هم باید باشد.
مهم این است که ما نمی خواهیم عامدا عالما گناه کنیم بلکه گناه از دستمان در می رود. هی تلاش می کنیم گناه نکنیم اما یهویی باز از دستمان در می رود.
سوره مدثر
كُلُّ نَفْسِۭ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ(٣٨)
(آرى) هر كس در گرو اعمال خويش است
انسان در رهن اعمالش است یعنی گناه گناه می اره
و ثواب هم ثواب می آره.
پس این حالتی که در تلاشیم از خدا دور نشیم ان شاءالله در توفیقات جدید باز می شه.
پس مثلا نماز جماعت رفتن که یک ثواب بزرگ است یهویی در توفیقات جدید باز می کند.
این خوف و ترس که نکند من در حالت گناه بمیرم یک خوف مثبت هست و عاملی هست که کمک می کند زود توبه کنیم.
نکند در حالت گناه بمیریم شهید محسوب نشوم.
این حالت را باید حفظ کرد حالت بین خوف و رجا.
از یک طرف می ترسیم که نکند در حالت گناه بمیرم.
از یک طرف امیدواریم خداوند بخشنده مهربان است حتما می بخشد کمک می کند. اگر فقط یک حالت باشد بد است مثلا فقط بترسیم نه من لیاقت ندارم خدا منو ول کرده در حالت گناه می میرم این بد است. چون ناامید می شویم.
یا از اون طرف حتما حتما خدا کمک می کند غیرممکن است من در حالت گناه بمیرم. این بد است. چون مغرور به گناه می شیم.
نه ناامیدی خوب است نه مغرور شدن به گناه. نه خوف تنها خوب است نه رجا (امید) تنها. بلکه حالتی بین خوف و رجا.
وقتی ناامیدی می اد سراغ ادم، بیشتر به رجا فکر کنیم خداوند مهربان است و ....
وقتی گناه و تاخیر توبه است بیشتر به خوف فکر کنیم نکند من در حالت گناه بمیرم.
در قران ظرافت بیشتر هست به جای خوف و رجا امده خوف و طمع.
در روایات بیشتر خوف و رجا آمده.
طمع از رجا بالاتر هست طمع یعنی کسی که هیچی نداره چشمش به دست معشوق است.
سوره اعراف
وَلَا تُفْسِدُواْ فِي ٱلْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَٰحِهَا وَٱدْعُوهُ خَوْفࣰا وَطَمَعًاۚ إِنَّ رَحْمَتَ ٱللَّهِ قَرِيبࣱ مِّنَ ٱلْمُحْسِنِينَ(٥٦)
و در زمين پس از اصلاح آن فساد نكنيد، و او را با بيم و اميد بخوانيد! (بيم از مسئوليتها، و اميد به رحمتش. و نيكى كنيد) زيرا رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است!
رجا: گفته شد انسان اگر بعد از گناه واقعا پشیمان می شود در میدان جهاد اکبر است و هی توبه و هی پشیمانی جدی و توبه واقعی شهید محسوب می شود.
خوف: اما این حدیث هم هست:
امام رضا(علیهالسلام)»:
مَن أَصََرَّ عَلیالمَعاصی و طَلبَ العَفوَ مِن رَبِّهِ وَ لَم یَتُبْ فَقَدِ اسْتَهزَأَ بِنَفسِهِ!
کسی که بر ارتکاب گناه پافشاری میکند و از آن دستبردار نیست و (در عین حال) از خدای خود طلب عفو و بخشش میکند اما توبه واقعی نمی کند در حقیقت خود را مسخره کرده است! (مواعظ عددیّه، ص ٢٠٠)
حالا ادم با خودش فکر می کنه یعنی توبه من واقعی هست؟ نیست؟ شهیدم یا خودم رو مسخره کردم؟ یک حالتی بین خوف و رجا هست.
وقت ناامیدی امد به شهادت بیشتر فکر می کند وقتی مغرور به گناه می شود به مسخره کردن خود فکر می کند.
رجا: خداوند بسیار مهربان است. مچ گیر نیست دستگیر است، یعنی معرفت نسبت به خداوند.
خداوند، در آیات و روایات فراوانی، محبتش را به بندگانش ابراز کرده است؛ مانند این آیات: «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ»(2)، «فَإِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَّقِینَ»(3) و «وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ»(4). هم چنین در حدیث قدسی دیگری نیز چنین آمده است: «اگر آنان که از من روی گردانیده اند، می دانستند که چه قدر منتظر آنان هستم، از شوق می مردند».(5) میزان الحکمه
این قدر خداوند مشتاق ماست توبه کنیم که اگر می فهمیدیم می مردیم این قدر مهربان است و این قدر خدا عاشق ماست.
خوف: نکند من در حالت گناه بمیرم برم زود توبه کنم.
امام جعفرصادق(علیهالسلام)»:
إنّ العَبدَ أَذا أَذنَبَ ذَنْباً اَجَّلَهُ اللهُ سَبْعَ سَاعاتٍ فَاِنِ استَغَفَراللهَ لَم یُكْتبْ عَلَیهِ شَئٌ وَ اِن مَضَتِ السّاعاتِ و لَم یَستَغفِرهُ كُتِبَ عَلَیهِ سَیئةٌ.
بنده هر گاه گناهی مرتکب شود خداوند تا هفت ساعت او را مهلت میدهد چنانچه توبه کرد چیزی برای او نوشته نمیشود واِلّا تنها یک گناه برایش ثبت میگردد. (لئالیالاخبار، ج ١، ص ٣٧٢)
ما باید از این خوف استفاده کنیم نکند در حالت گناه بمیرم برای توبه سریع.
حالتی بین خوف و رجا باید حفظ شود.
حالا با این مقدمه بریم سراغ دوازده گام برای ترک گناه تکرار شونده.